صفحه نمایشگر رتینا، تحولی عظیم در صنعت نمایشگرهای دیجیتال
توضیحات
تاکنون شاید بارها شنیده باشید که محصولات اپل از تکنولوژی نمایشگر رتینا استفاده می کنند. اما واقعاً این مفهوم به چه معناست؟ در این مقاله با نیکوئیان همراه باشید تاهر آنچه باید درباره نمایشگرهای رتینا بدانید، بررسی کنیم.
در سالیان اخیر، نمایشگرها به بخشی جدایی ناپذیر از محصولات دیجیتال تبدیل شده اند. ما آن ها را در تقریباً تمام وسایل الکترونیکی مشاهده می کنیم؛ از ساعت های هوشمند کوچک گرفته تا تلویزیون ها و مانیتور های بزرگ. نمایشگر تنها درگاه بصری کاربر به دنیای دیجیتال است. یک نمایشگر باکیفیت می تواند تجربه کاربری را بهبود ببخشد و افراد را در محتوا غوطه ور کند. همین موضوع، شرکت ها را وادار کرده است تا کیفیت پنل ها را به‌طور مداوم افزایش دهند.
اپل نیز از جمله این شرکت هاست و به دلیل استفاده از نمایشگر های بسیار باکیفیت شهرت دارد. این شرکت تقریباً از سال ۲۰۱۰ و با رونمایی از آیفون ۴، در تمامی محصولات خود از نمایشگر رتینا استفاده می‌کند. اما رتینا دقیقاً چیست؟ چرا اپل از این نام استفاده می کند؟ و چه تفاوتی با سایر نمایشگر های بازار دارد؟ اگر این سؤالات ذهنتان را مشغول کرده است، ما در این مقاله به تمامی آن ها پاسخ می دهیم.
نمایشگر رتینا چیست؟
اصطلاح «رتینا» (Retina) در دنیای محصولات اپل، بیش از آنکه یک استاندارد فنی ثابت باشد، یک مفهوم بازاریابی هوشمندانه است. اگرچه تعریف مشخص و واحدی برای آن وجود ندارد، اما ریشه اصلی آن به ادعای استیو جابز در سال ۲۰۱۰ بازمی‌گردد؛ زمانی که او مدعی شد تراکم پیکسلی آیفون ۴ به قدری بالاست که چشم انسان قادر به تشخیص پیکسل های مجزا نیست و تنها تصویر نهایی را مشاهده می کند.
اما نکته کلیدی اینجاست: چرا نمایشگرهای مختلف اپل با تراکم های متفاوت، همگی «رتینا» نامیده می‌شوند؟ پاسخ در رابطه میان «تراکم پیکسل» و «فاصله مشاهده» نهفته است.
اصل کار بر این است که چشم انسان در یک فاصله مشخص، پیکسل ها را نمی بیند. با افزایش اندازه نمایشگر (مانند مک بوک و آیمک ها)، کاربر ناخود آگاه از فاصله دورتری به صفحه نگاه می کند؛ بنابراین، برای اینکه پیکسل‌ها در این فاصله دورتر همچنان نامرئی باقی بمانند، به تراکم پیکسلی کمتری نسبت به گوشی های هوشمند نیاز است. به همین دلیل است که تراکم نمایشگر مک‌بوک پرو (حدود ۲۲۷ ppi) بسیار کمتر از آیفون ۱۲ پرو (۴۶۰ ppi) است، اما هر دو همچنان رتینا محسوب می شوند.
در واقع، اپل با افزایش تعداد پیکسل ها، وضوح را به شدت بالا می برد. اما برای جلوگیری از کوچک شدن بیش از حد آیکون ها و منوها در اثر تراکم بالا، اپل از حالت HiDPI استفاده می‌کند. این فناوری با دو برابر کردن ابعاد عناصر رابط کاربری، اجازه می دهد که محتوا و متن ها در کنار وضوح خیره کننده، با اندازه ای استاندارد و خوانا نمایش داده شوند. در نهایت، «رتینا» یعنی نمایشگری که در فاصله معمول استفاده، آنقدر شفاف است که مرز میان پیکسل ها برای چشم انسان محو می شود.
پسوندهای رتینا به چه معنا هستند؟
تاریخچه نام گذاری نمایشگرهای اپل، بیش از آنکه صرفاً به ویژگی های فنی اشاره داشته باشد، بازتابی از هنر بازاریابی این شرکت است. زمانی که استیو جابز در رونمایی از آیفون ۴ ادعا کرد تراکم پیکسلی گوشی به قدری بالاست که چشم انسان قادر به تشخیص آن نیست، مفهوم «رتینا» (Retina) متولد شد. اما با گذشت زمان، اپل چگونه از این اصطلاح برای محصولات جدیدتر استفاده کرد؟
پاسخ در وام گرفتن مفاهیم از صنایع ویدئویی نهفته است. برای نمونه، آیفون ۶ و ۶ پلاس با رزولوشن های نزدیک به استانداردهای HD، با نام «Retina HD» معرفی شدند. با ورود آیفون X و بهره‌گیری از نمایشگر OLED با تراکم پیکسلی بسیار بالا، اپل با معرفی نام «Super Retina HD»، گام خود را به سوی تعریف جدیدی از کیفیت برداشت که تا سری iPhone XS ادامه یافت.
نکته جالب اینجاست که این نام‌گذاری ها همیشه بر پایه تراکم پیکسل (PPI) نیستند. برای مثال، در سال ۲۰۱۸ با معرفی آیفون XR، اپل از پسوند «Liquid Retina HD» برای نمایشگر LCD آن استفاده کرد. با وجود اینکه رزولوشن و تراکم پیکسل این مدل با مدل های پیشین تفاوت بنیادین نداشت، اما اپل از واژه «Liquid» برای توصیف ویژگی های دیگری استفاده کرد.
در واقع، اپل با استفاده از پسوند «لیکوئید»، به جای تمرکز صرف بر رزولوشن، بر دقت پنل LCD، نسبت کنتراست بالا، بازتولید طیف رنگی در تصاویر HDR و قابلیت True Tone (تنظیم رنگ بر اساس محیط) تمرکز کرده است. این رویکرد نشان می دهد که اپل در نام‌گذاری محصولات خود، ترکیبی از واقعیت های فنی و اصطلاحات جذاب تبلیغاتی را به کار می‌گیرد تا تجربه ای فراتر از اعداد و ارقام را به مشتری منتقل کند.
رتینا 4K و 5K
در حال حاضر کیفیت HD تقریباً به یک استاندارد قدیمی و منسوخ شده در نمایشگر های بزرگ و مدرن تبدیل شده است. امروزه تلویزیون و مانیتور ها دارای نمایشگر 4K هستند که از ۴ هزار پیکسل به‌صورت افقی تشکیل شده اند. البته نمایشگرهایی با رزولوشن دیوانه کننده 8K و 16K نیز معرفی شده اند؛ اما هنوز با استاندارد و عمومی شدن آن‌ها فاصله زیادی باقی مانده است. نام‌گذاری رتینا 4K و 5K نیز به دلیل رزولوشن آن ها است و در حقیقت به رونمایی از آیمک ۲۷ اینچی مجهز به ۵۱۲۰ پیکسل افقی در سال ۲۰۱۴ و آیمک ۲۱ اینچی مجهز به ۴۰۹۶ پیکسل افقی در سال ۲۰۱۵ مربوط می شود.
نسل بعدی نمایشگر های رتینا
هنوز مشخص نیست اپل نسل بعدی نمایشگر رتینا را چگونه نام گذاری خواهد کرد. اما احتمالاً با رونمایی از سری آیفون ۱۳، پسوند جدیدی برای آن اعلام می شود. شایعات از تغییرات مهم در نمایشگر مدل های پرو حکایت دارند. ظاهراً اپل قصد دارد در این سری از فناوری LTPO استفاده کند. احتمالاً همین تکنولوژی برای بازاریابی و معرفی نام جدید نمایشگر کافی خواهد بود.
فناوری LTPO یا ترانزیستور فیلم نازک مبتنی بر اکسید پلی کریستالی، وظیفه روشن و خاموش کردن پیکسل های نمایشگر را بر عهده دارد. این تکنولوژی باعث تولید نمایشگر های کارآمدتر می‌شود. با این فناوری، گوشی می تواند نرخ نوسازی تصویر را بین ۱ تا ۱۲۰ هرتز تغییر دهد. این تغییر نرخ، بسته به نیاز کاربر انجام می شود و بهره وری انرژی را بالا می برد. همچنین این فناوری بدون کاهش شارژدهی، سرعت ۱۲۰ هرتز را فراهم می کند. نتیجه این کار، پیمایش روان تر، انیمیشن های نرم تر و پاسخ دهی سریع تر به فرمان هاست.
کیفیت نمایشگر تنها در رزولوشن یا تراکم پیکسل خلاصه نمی شود. عوامل بسیار دیگری در ایجاد یک نمایشگر خوب مؤثر هستند. به همین دلیل، ممکن است نمایشگر رتینا بالاترین وضوح موجود در بازار را نداشته باشد. با این حال، این نمایشگر تعادل مطلوبی میان وضوح تصویر و قدرت نمایش محتوا برقرار می‌کند.
